Pogawędki O Drzewach To Zbrodnia

‚What kind of times are these, when
To talk about trees is almost a crime
Because it implies silence about so many horrors?
When the man over there calmly crossing the street
Is already perhaps beyond the reach of his friends
Who are in need?’
(by Bertolt Brecht)

Będąc przez jeden dzień w Warszawie w trakcie Millenium Docs Against Gravity, obejrzałem kilka filmów dokumentalnych, ale jeden wyraźnie skradł moją sympatię. Po pierwsze, porusza temat kina, a po drugie przedstawione postacie są tak pełne pasji, mimo niesprzyjających warunków, że nie sposób ich nie polubić.

‚Pogawędki O Drzewach To Zbrodnia’ to historia grupy reżyserów, filmowców, artystów z Sudanu. Już od dawna nie nakręcili żadnego filmu, a powodem jest sytuacja polityczna w kraju, gdzie w czasie wojen domowych, zamachów stanu i pseudo-wyborów, w których wygrywa zbrodniarz oskarżony o zbrodnie przeciwko ludzkości, nie ma miejsca nie tylko dla sztuki, ale także dla osób o otwartych sercach i umysłach. Z tego powodu wielu z nich musiało uciec zagranicę, po to by ostatecznie powrócić w dość zaawansowanym wieku i spróbować przywrócić chwałę instytucji kina. W tym celu zakładają Sudańską Grupę Filmową i starają się znaleźć i wynająć odpowiednie miejsce oraz sprzęt do wyświetlania filmu oraz uzyskać odpowiednie pozwolenia rządowe.

Dokument zaczyna się nietypowo. Widzimy naszych bohaterów, którzy udają, że mają kamery, światło, a jeden z nich ewidentnie imituje kobiece ruchy i ubrany jest w chustę. Po chwili rozpoznajemy scenę z ‚Sunset Boulevard’, którą próbują odtworzyć. Takich magicznych chwil w trakcie seansu jest mnóstwo. Wierzymy w ich miłość do kina i niesamowitą pasję, ale również warsztat, bo pokazane są krótkie wycinki z dość kiepsko zachowanych filmów, które tworzyli niemal 40-50 lat temu. Wspomina się również o nagrodach na zagranicznych festiwalach filmowych. Każdy z nich studiował bowiem w zagranicznych szkołach filmowych (Egipt, Rosja, Niemcy) po to, żeby wrócić do ojczyzny i tworzyć, wzbogacać sudańskie kino. 

Problemem jest fakt, że kina w Sudanie wymarły. Stoją puste i straszą. Wyglądają przepięknie, niczym amfiteatry z widownią na wolnym powietrzu i wielkimi ekranami na tle gwieździstego nocnego nieba. Kiedy udaje im się w końcu wyszukać i wynająć bardzo stare, zaniedbane, opuszczone kino zabierają się do pracy. Jak się jednak okazuje, największym problemem jest pozwolenie od kilku organizacji bezpieczeństwa państwowego na wyświetlenie jakiegokolwiek filmu. W tym wypadku jest to ‚Django’ Quentina Tarantino. Akurat tą pozycję wybrali mieszkańcy wioski, w której dzieje się akcja. W trakcie wypełniania ankiet możemy dowiedzieć się od nich, że większość nigdy w życiu nie była w kinie, mimo że niektórzy chłopcy mogą być już pełnoletni, ale wszyscy są niesamowicie podekscytowani przedsięwzięciem. Obrazu dopełnia przepiękna scena, kiedy jeden z filmowców wprowadza na teren kina wielbłąda na smyczy, opowiada mu, gdzie się znajduje, robi sobie z nim selfie i wspomina, że w tym miejscu działa się magia, kiedy jeszcze nie było go na świecie. Sprawdziłem i Wikipedia podaje długość życia wielbłąda jednogarbnego w okolicach 50 lat. Wszystko się zgadza i tym bardziej jest to smutne.

Smutne jest to, że ci ludzie, pasjonaci kina, twórcy, artyści, promotorzy sztuki nie mogą we własnej ojczyźnie odnaleźć sposobu na wyrażenie siebie i pomoc przyjacielowi, do czego nawiązuje wiersz Brechta, a którym jest każdy ich rodak i oni dla siebie nawzajem. Smutne jest to, że ci ludzie żyją w rzeczywistości, gdzie publicznie pozwala się wyłącznie na rozmowę o drzewach, a cały horror, który noszą w sobie muszą ukrywać.

Film zadebiutował w tym roku w trakcie Berlinale i wygrał tam nagrodę w dwóch kategoriach. Polecam mocno.

Ocena: 8/10

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s